genç birikim derneği
“İnsanı Yaşat Ki, Devlet Yaşasın” Şeyh Edebâli
facebook twitter google blogspot linked in youtube
 
Genc Birikim Dernegi Genc Birikim Dernegi Genc Birikim Dernegi Genc Birikim Dernegi Genc Birikim Dernegi Genc Birikim Dernegi Genc Birikim Dernegi Genc Birikim Dernegi Genc Birikim Dernegi
 
GENÇLER İÇİN SAĞLIK PROJELERİ - Sağlık Okur Yazarlığı
 
Projemizin gençlerin öncelikle sağlık alanında ve sağlık hakları konusunda bilincini geliştirmeyi ve bu çerçevede savunuculuk yaparak genel olarak aktif vatandaşlıklarını ve özel olarak Avrupa vatandaşlıklarını teşvik etmektedir. Sağlık alanında haklarının farkında olmaların sağlamak ve sağlık alanında hizmet verenler ile bir araya gelerek özellikle Avrupa Birliği’nde sosyal uyumu güçlendirmek, gençler arasında faaliyetler kapsamında dayanışmayı geliştirmek ve hoşgörüyü teşvik etmektedir. Sağlık alanında karar verici kurum ve kuruluşların projede gerçekleşen fuar, ziyaretler ve proje çıktılarının paylaşılması gibi aktivitelerde yer almasıyla Gençlik faaliyetlerine yönelik destek sistemlerinin kalitesinin ve gençlik alanındaki sivil toplum kuruluşlarının kapasitelerinin geliştirilmesine katkıda bulunmaktadır.
 
Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğü, 26 Aralık 2012 tarihinde “Sağlık Okuryazarlığı Çalıştayı” düzenlemiştir ve bu toplantıda özellikle değişmekte olan sağlık sistemi tüm toplumun sağlık okuryazarlık düzeyinin iyileştirilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır.Modern sağlık sistemi, hizmetten yararlananlar ve yararlanacak olanlar için son derecede kompleks bir yapıdadır. Kişilerin sağlık sorunları ve verilen hizmetle ilgili olarak bilgilenmeleri, sorumlulukları ve haklarını bilmeleri, sağlık ile ilgili kararlar verebilmeleri gibi yeni rolleri vardır. En önemlisi de, bu konularda bilgi ve yeterlilik sahibi oldukları kabul edilmektedir. Sağlıkla ilgili bilgileri iletmek bugün oldukça zor bir hale gelmiştir. Bunun nedenleri arasında; Tanı koyma sürecinin kompleksliği, sürekli yenilenen ve büyüyen araştırma bulguları, sınırlı okuryazarlık düzeyi, kültürel farklılıklar, yaşa bağlı fiziksel ve kognitif değişiklikler, dinleme, öğrenme ve hatırlamayı etkileyen duygusal durumlar sayılabilir.Bunlara ek olarak bu iletişimin ideal şartlarda olmaması, durumu daha da zorlaştırmaktadır. (Hekim-hasta ilişkisi için ayrılan sürenin yetersizliği, hastanın veya bilgi almak isteyenin içinde bulunduğu durum-korku, ağrı, v.b)
 

DÜNDEN BUGÜNE SAĞLIK OKUR YAZARLIĞI...

Sağlık okuryazarlığı ile ilgili çalışmalar 1950’lerde başlamıştır. Bu çalışmalar aşağıdaki gibi özetlenebilir:
•1950-1970: Global perspektif-3. dünya ülkelerinde gebelik eğitimi, cahillik toplum sağlığını etkileyen konu,
•1970-1980: Sosyoekonomik düzey-sağlık düzeyi çalışmaları, eğitim düzeyi ile sağlıklı olma arasındaki ilişki,
•1980-1990: RWJ Foundation sağlık okuryazarlığı ölçme projesi, sağlık okuryazarlığı ile sağlık sonuçları arasındaki ilişki çalışmaları,
•1990- : Sağlık okuryazarlığı düzeyi ile sağlık sonuçları arasındaki ilişkinin önemi, AMA raporu (Weiss BD. Health literacy and patient safety: Help patients understand, AMA Foundation, 2007).

Bu çalışmaların yayınlanmasından sonra çeşitli uluslararası kuruluşlar “sağlık okuryazarlığı” ile ilgili raporlar yayınlamaya başladılar. Bu kuruluşlar arasında Dünya Sağlık Örgütü (WHO 2001), İngiliz Tüketici Konseyi (2004), Avrupa Birliği (EU 2005), Amerikan Tabibler Birliği (AMA 2003), Amerikan Sağlık Bakanlığı (HHS, 2000, Healthy People 2010) ve bir bağımsız kuruluş olan Institute of Medicine (IoM 2004) yer almaktadır. En ses getiren ve konuya yön veren rapor IoM’ın yayınladığı rapor olmuştur. Bu rapora göre sağlık okuryazarlığının tanımı şu şekilde yapılmaktadır. Sağlık okuryazarlığı, kişinin sağlıkla ilgili etkin ve uygun kararları verebilmesi için sağlık bilgilerini okuma, anlama ve kullanma kabiliyetidir. Sağlık sisteminin nasıl kullanılabileceği ve bu sistemden nasıl yararlanılabileceğinin bilinmesi de bu tanımın içinde yer alır. Tanımdan anlaşılabileceği gibi, sadece okuma ve anlama değil, sağlıkla ilgili karar verebilmeyi sağlayacak kadar sağlık bilgilerine sahip olmalıdır, toplumun her ferdi.

 

Değişiklik veya yenilik olarak görülen önemli konular şunlardır:

•Kronik hastalık yönetimi ve hastanın kendi sağlığını yönetmesi,
•Hasta-sağlık çalışanı iletişimi (zaman, yöntem, süre),
•Hasta güvenliği ve sağlık hizmetinin kalitesi,
•Sağlık hizmetine erişim,
•Koruyucu sağlık hizmetleri,
•Sağlık çalışanının zaman sorunu,
•Sağlık harcamaları,
•Tüketiciye yönelik sağlık sunumu

 

Sağlık okuryazarlık düzeyi sınırlı veya yetersiz olanlarda;

•Daha sağlıksız bir yaşam,
•Kronik hastalıklarla ilgili bilgi eksikliği (hipertansiyon, diabetes gibi), verilen eğitimleri anlamada güçlük,
•Sağlıklı kalma ve koruyucu sağlık hizmetlerini ile ilgili bilgi eksikliği ve bu hizmetleri kullanmada sorunlar (tarama, aşılar, eksersiz programları, beslenme, v.b),
•Verilen tedaviye uymada güçlük (ilaç tedavisine, kontrollere uyum, v.b.),
•Hastaneye yatış hızında artma,
•Sağlık harcamalarında artma gibi olumsuz sağlık sonuçları görülebileceği öngörülmektedir.

Amerika Birleşik Devletleri’nde yetersiz sağlık okuryazarlığının sağlık harcamalarına olan yükünün 106 ila 238 milyar dolar civarında olduğu tahmin edilmektedir.

Sağlık okuryazarlığı tüm toplumların üzerinde çalışması gereken bir konudur. Bizim de en kısa süre içinde toplumun ve bireylerin sağlık okuryazarlık düzeyini iyileştirmemiz şarttır. Bunu sağlayabilmek için; sağlık çalışanları ve yetişkin eğitimi profesyonellerinde sağlık okuryazarlığı farkındalılığını, bilgisini ve eğitim becerilerini iyileştirmek, ve özellikle sınırlı okuryazar gruplarda, genelde tüm toplumda sağlık okuryazarlığı düzeyini iyileştirmek alınması gereken ilk hedefler olmalıdır. Sağlık çalışanlarının, özellikle hekimlerin hasta ile doğru iletişimi kurarak bu önemli konuda öncülüğü yapmaları gerekmektedir. Unutmayalım; Sağlık bilgilerini anlamak her bireyin hakkıdır (H. Erdal Akalın, 2012)

Bu haktan yola çıkarak projemizin ana amacı;

Gençlerin sağlık bilgisini anlaması ve kullanmasıdır. Aynı zamanda gençleri spor yapmaya teşvik ederek sağlıklı yaşama yönlendirmedir. Proje sağlık bakanlığı, YÖK ve milli eğitim için bir pilot uygulama olacak ve sonrasında yaygınlaştırılmaya ve sistemli olarak okullarda uygulanmaya yönelik lobi çalışmaları yapılacaktır. Alt Hedefleri ise,
•Her bireyin sağlık okuryazarlık düzeyini iyileştirme fırsatı sağlama,
•Her birey güvenilir, anlaşılabilir bilgiye ulaşma fırsatına sahip olma,
•Sağlık ve bilim konuları temel eğitim sisteminin (12 yıllık) parçası olması hakkında farkındalık yaratma,
•Toplum güvenilir sağlık bilgilerine erişebilmeli ve eriştiği bilgilerin, kaynağı ne olursa olsun doğru olduğuna güvenebilme,
•Hastaların sağlık çalışanlarına serbestçe ve rahatça soru sorabilme becerisi kazanma
•Gençlerin sağlık alanında politika yapıcıları ile bir araya gelme ve sağlık okur yazarlığını öğrenerek gerekli kampanyalar yönetebilme becerisine sahip olabilme
•Sağlıklı yaşam için gençlere spor alışkanlığı kazandırma ve gençleri spora yönlendirme, kampanya kapsamında gençlerde spora olan ilgiyi artırmak
• Sağlık alanında çalışan sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği yaparak kapasitelerini geliştirmek

Bu amaç ve alt hedefler çerçevesinde sağlık alanında gençlerin genel olarak aktif vatandaşlıklarını ve özel olarak Avrupa vatandaşlıklarını teşvik etme ve Özellikle Avrupa Birliği’nde sosyal uyumu güçlendirmek amacıyla gençler arasında dayanışmayı geliştirme ve hoşgörüyü teşvik etme, sağlık alanında Gençlik faaliyetlerine yönelik destek sistemlerinin kalitesinin ve gençlik alanındaki sivil toplum kuruluşlarının kapasitelerinin geliştirilmesine katkıda bulunmaktadır.

 

 

 
Copyright © gencbirikim.org
designed by Dijital Ajansım - CONTIVENT